2021 оны 09-р сарын 17, Баасан гариг
Хэвлэх

Даргын мэндчилгээ

Даргын мэндчилгээ

Эрчим хүчний зохицуулах хорооны   цахим хуудастай танилцаж, бидний үйл ажиллагааны талаар мэдээлэл авч  байгаа эрхэм Танд энэ өдрийн мэнд дэвшүүлье.

         Монгол Улсын Эрчим хүчний зохицуулах хорооны төдийгүй эрчим хүчний салбарын хувьд 2020 он ололт амжилтаар дүүрэн, хүндхэн сорилтыг амжилттай давж гарсан жил байлаа. Монгол Улсын дулааны цахилгаан станцуудын цахилгаан эрчим хүчний үйлдвэрлэл 6.5 тэрбум кВт.ц, сэргээгдэх эрчим хүчний үүсгүүрүүдийн цахилгаан эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн хэмжээ 648.3 сая кВт.ц, дотоодын нийт үйлдвэрлэлийн хэмжээ 7.1 тэрбум кВт.ц болж өмнөх оны гүйцэтгэлээс 142.4 сая кВт.ц-аар буюу 2 хувиар нэмэгдсэн байна. ОХУ-аас худалдаж авсан импортын цахилгаан эрчим хүчний хэмжээ өмнөх оны гүйцэтгэлээс 60.1 сая кВт.ц-аар буюу 16.2 хувиар буурч 312.2 сая кВт.ц боллоо. Өнгөрсөн 2020 онд ОХУ болон БНХАУ-аас нийтдээ 1.7 тэрбум кВт.ц цахилгаан эрчим хүч импортоор авсан байна. Үүний 80 хувийг буюу 1.4 тэрбум кВт.ц цахилгаан эрчим хүчийг Оюутолгой ХХК нь БНХАУ-аас импортоор авчээ. Цахилгаан эрчим хүчний хэрэглээг дотоодын үйлдвэрлэлээр хангах зорилтын хүрээнд “Дулааны дөрөвдүгээр цахилгаан станц” ТӨХК-ийн суурилагдсан хүчин чадлыг нийт 89 МВт-аар өргөтгөж, Дорноговь аймгийн Сайншанд суманд байрлалтай 30 МВт-ын хүчин чадалтай “Говь” нарны цахилгаан станц ашиглалтад орж цахилгаан үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөл олгосноор нэгдсэн сүлжээний суурилагдсан хүчин чадал 119 МВт-аар нэмэгдлээ. Эрчим хүчний зохицуулах хороо нь 2020 оны байдлаар нийт 192 хуулийн этгээдийн 11 төрлийн 317 тусгай зөвшөөрлийн үйл ажиллагааг зохицуулан ажиллаж байна. Тус хорооноос 2020 онд үндсэн таван зорилт дэвшүүлэн ажиллаж, амжилттай биелүүллээ. “Диспетчерийн үндэсний төв” ТӨХХК, “Дулааны дөрөвдүгээр цахилгаан станц” ТӨХК, “Цахилгаан дамжуулах үндэсний сүлжээ” ТӨХК-иудад ухаалаг системийн шийдэл бүхий техник технологи нэвтрүүлэх асуудлыг 2020 оны тусгай зөвшөөрлийн нөхцөл, шаардлагын зорилтод тусгаж хэрэгжилтэд хяналт тавьж ажиллалаа. Дулаан түгээх, дулаанаар зохицуулалттай хангах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч хувийн нийт 67 аж ахуйн нэгжийн 190 гаруй ажилтан, албан хаагчдыг хамруулсан чадавхижуулах сургалтыг зохион байгуулж, хэрэглэгчийн цахим гарын авлагын мэдээллийг шинэчилж, энэ цахим системээр дамжуулан хэрэглэгчдийг эрчим хүчний хангамжтай холбоотой мэдээ, мэдээллээр хангаж байна. Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн хүрээнд 2020 онд хэрэгжүүлсэн шалгалтаар илэрсэн зөрчлийг арилгуулах, Эрчим хүчний тухай хуулийн дагуу ЭХЗХ‑ны баталсан үнэ тарифыг мөрдөхгүй байгаа зөрчлийг арилгуулах зорилгоор нийт 3 албан тушаалтан, 7 компанид улсын байцаагчийн шаардлага хүргүүлж хэрэгжилтийг хянаж ажиллав. Улс орны хэмжээнд коронавируст халдвар /COVID19/-ын цар тахлаас шалтгаалан бэлэн байдлын зэрэгт шилжсэний улмаас тулгарсан эдийн засгийн хүндрэлтэй холбоотойгоор хэрэглэгчийн үнэ тарифт өөрчлөлт ороогүй тул тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдийн эдийн засаг, санхүүгийн хэвийн үйл ажиллагааг хангах, төвийн бүсийн “Нэг худалдан авагчтай загвар”-ын эх үүсвэргүй өр төлбөр буюу алдагдлыг бууруулах зорилгоор Эрчим хүчний яам, Эрчим хүчний зохицуулах хороо, “Диспетчерийн үндэсний төв” ТӨХХК-ийн төлөөллөөс бүрдсэн ажлын хэсэг ажиллаж тодорхой саналыг боловсруулсан. Эрчим хүчний зохицуулах хорооны 2020 оны тайлан сэтгүүлтэй танилцаж байгаа эрхэм Танд энэ өдрийн мэнд дэвшүүлье. Үүнтэй холбогдуулан ОХУ-аас худалдан авах импортын цахилгааны болон чадлын хэмжээг багасгах, тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдийн мөнгөн урсгалд нөлөөлөхгүй байдлаар худалдан авах цахилгааны өртгийг бууруулах, сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрүүдээс худалдан авах өндөр үнэтэй цахилгаан эрчим хүчний хэмжээг тарифт тусгагдсан хэмжээтэй уялдуулах, тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч компаниуд тоног төхөөрөмжийн эрсдэлийг бодитой үнэлэн зарим хөрөнгө оруулалт, шинэчлэлийн ажлуудыг хойшлуулах, цуцлах, үйл ажиллагааны зардлуудыг 4-өөс доошгүй хувиар хэмнэх, зардал өсгөх чиглэлээр аливаа шийдвэрүүдийг гаргахгүй байх, цахилгаан, дулааны түгээлтийн төлөвлөгөөнд өөрчлөлт оруулах, улмаар бизнес төлөвлөгөө, зорилтод түвшний үзүүлэлтүүдэд тодотгол хийх зэрэг арга хэмжээнүүдийг авч хэрэгжүүлсэн. Эдгээр арга хэмжээг хэрэгжүүлсний дүнд 2020 онд төвийн бүсийн “Нэг худалдан авагчтай зах зээлийн загвар” хуримтлагдсан дүнгээр 40.0 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай ажиллахаар байсан бол алдагдлыг 36.6 тэрбум төгрөгөөр буюу 91.3 хувиар бууруулах нөхцөлийг бүрдүүлсэн. Монгол Улсын Засгийн газрын 2017 оны 7 дугаар сарын 04-ний өдрийн 199 дүгээр тогтоолоор баталсан “Гэр хорооллын айл өрхөд цахилгааны тарифын хөнгөлөлт үзүүлэх журам”-д өөрчлөлт оруулсны дагуу аймгийн төв, арван мянгаас дээш хүн амтай сум суурин газрын айл өрхийн орой, шөнийн хэрэглээний цахилгааны тарифыг 50 хувиар хөнгөлж байсныг 100 хувиар тооцож хөнгөлөлт үзүүлэх шийдвэрийг гаргаснаар Улаанбаатар хотод 117 мянган айл өрх, 21 аймгийн төв, Сэлэнгэ аймгийн Мандал, Өвөрхангай аймгийн Хархорин, Дорноговь аймгийн ЗамынҮүд зэрэг 10 мянгаас дээш хүн амтай сум, суурин газруудад 72 мянган айл өрх, нийт 189 мянган гэр хорооллын айл өрх 100 хувийн цахилгааны тарифын хөнгөлөлтөд хамрагдах боломжтой болсон. Нийслэл болон аймгуудын төв, 10,000-аас дээш хүн амтай сум, суурин газрын гэр хорооллын айл өрхийн орой, шөнийн цахилгааны хэрэглээний тарифын хөнгөлөлтөөс үүсэх 18.1 тэрбум төгрөгийн санхүүгийн дутагдлыг Улсын төсвийн санхүүжилтээр шийдвэрлүүлсэн юм. Монгол Улсын Засгийн газрын “Өвлийн хүлэмжийн аж ахуйг хөгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай” 2018 оны 10 дугаар сарын 24-ний өдрийн 324 дүгээр тогтоолын дагуу цахилгаан эрчим хүчний нэгдсэн сүлжээнд холбогдсон, цагийн ялгаварт тарифт тоолууртай өвлийн хүлэмжийн аж ахуйн шөнийн цагт хэрэглэсэн /шөнийн 22.00 цагаас өглөөний 6.00 цаг хүртэл/ цахилгааны тариф болон дэмжих тарифыг жил бүрийн 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 05 дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл хугацаанд 100 хувиар хөнгөлөлт үзүүлэх шийдвэрийг гарган 2019, 2020 онд шаардлагатай санхүүжилтийн тооцоо судалгааг хийж, улсын төсөвт тусгуулах асуудлыг хариуцан ажилласан байна. Монгол Улсын Засгийн газрын 2020 оны 12 дугаар сарын 13-ны өдрийн 211 дүгээр тогтоолоор айл өрхийн болон зарим аж ахуйн нэгж, байгууллагын хэрэглэсэн цахилгаан, дулааны эрчим хүч, дулааны уурын төлбөрийг 2020 оны 12 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 2021 оны 7 дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл хугацаанд төрөөс хариуцан төлөх шийдвэр гарсантай холбоотойгоор холбогдох тооцоо, судалгаа, шаардлагатай хөрөнгийн эх үүсвэрийг тодорхойлох, Эрчим хүчний зохицуулах хороо болон аймаг, нийслэлийн зохицуулах зөвлөлүүдийн нийт тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдийн төлбөр тооцооны урьдчилгаа болон гүйцэтгэлийн мэдээллийг нэгтгэн хянах арга хэмжээ авч хэрэгжүүлж байна. Засгийн газрын энэ тогтоолын дагуу 2020 оны 12 дугаар сард хэрэглэгчийн цахилгаан дулааны төлбөр болох 53.7 тэрбум төгрөгийг төрөөс хариуцсан байна. Эрчим хүчний сайдын 2020 оны 206 дугаар тушаалаар байгуулагдсан Эрчим хүчний яам, Эрчим хүчний зохицуулах хорооны хамтарсан ажлын хэсэг төвлөрсөн дулаан хангамжтай аймгийн төв, сум, суурин газарт үйл ажиллагаа явуулж байгаа 15 аймгийн төрийн өмчит 6, орон нутгийн өмчит 7, хувийн өмчит 6, нийт 19 үйлдвэр, компанид ажиллан техник, санхүү эдийн засгийн өнөөгийн байдал, тулгамдаж буй хүндрэлтэй асуудлууд, цаашид хэрэгжүүлэх арга хэмжээний талаар газар дээр нь ажиллаж Эрчим хүчний сайдын зөвлөлийн хурлаар хэлэлцүүлэн, хүндрэлтэй асуудлуудыг шийдвэрлэх талаар хурлын тэмдэглэл гаргаж хэрэгжүүлж эхлээд байгаа бөгөөд Монгол Улсын Засгийн газарт танилцуулахаар болсон юм. Эрчим хүч хэмнэх үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг хангах зорилтын хүрээнд Эрчим хүч хэмнэлтийн менежер, аудиторын шинэчилсэн сургалтын хөтөлбөрт Эрчим хүчний удирдлагын тогтолцооны ISO стандартын талаарх хичээлийг тусган зааж байна. Эрчим хүч хэмнэх Үүрэг хүлээсэн 129 хэрэглэгчийн 2019 оны үйл ажиллагааг Хорооны 2019 оны 419 дүгээр тогтоолоор баталсан аргачлалын дагуу үнэлэн Хорооны хурлаар хэлэлцэн дүгнэв. Эрчим хүчний зохицуулах хороо нь хэрэглэгчийн эрх ашгийг тэнцвэртэй хамгаалах зорилгын хүрээнд 2020 онд нийтдээ 1590 хэрэглэгчийг хамарсан гомдлыг хүлээн авч, 600 гаруй сая төгрөгийн маргаантай асуудлыг хуулийн дагуу хянаж, шийдвэрлэсэн байна. 2021 онд Монгол Улсад эрчим хүчний зохицуулах байгууллага үүсч хөгжсөний 20 жилийн ой тохиож байна. Манай хорооны хамт олон өнгөрсөн 20 жилд хийж бүтээсэн ажлаа үнэлж цэгнэн, ирэх жилүүдэд хийж бүтээх зүйлээ төлөвлөн ажиллаж байна. Та бүхэн  бидний үйл ажиллагааны дэлгэрэнгүй тайлантай танилцаж, бидэнд үнэтэй зөвлөгөө өгнө гэдэгт итгэлтэй байна.

Хүндэтгэсэн,

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЗОХИЦУУЛАХ ХОРООНЫ ДАРГА

Алмаликийн ТЛЕЙХАН